Монгол хэлний булан

[odb]

зөрчсөний ? зөрчсний

нөхцөлийг ? нөхцлийг

аль нь, яагаад зөв болох вэ?

энийг чадахаараа буудаад өгөө, хэрэг байна

[bataa]

зөрчсөний ? зөрчсний

нөхцөлийг ? нөхцлийг

аль нь, яагаад зөв болох вэ?

энийг чадахаараа буудаад өгөө, хэрэг байна

Нөхцлийг.

Зөрчсөний.

[Exotic]

Minii 10-n jild sursan mongol helnii kirill bichgiin durem hurtel huuduutai baijee, gehdee l ter 700 ug dotroos evlerch yasan ch chadahaargui hed heden ug baisaar l (shavij - shavj, tseej - cheej g.m).

Ene niitleliig tegeed zav tsagaa gargaj baigaad zaaval unshchihaarai.

http://saruul.niitlelch.mn/content/4920.shtml

Zarim neg sonirholtoi hesgiig ni tuuverleed oruulchihay.

Буруу биччихээд тэрийг нь хэлэхээр “та нар өөрсдөө дүрмээ олон солиод байхаар чинь тэгэлгүй яах юм бэ?” гэх хүн олон таарах. Та нар гэдэг нь хэл шинжээчдийг хэлж байгаа бололтой. Үнэнийг хэлэхэд өнөөх 1983 оны дүрмийг хэн ч өөрчлөөгүй гучин жил болж байна даа. Төсөрхөн 700 үгийг цэгцэлсэн, энэ нь дүрэм өөрчилсөн гэсэн үг огт биш, хоёр өөр янзаар бичээд байгаа үгсийг нэг мөр болгосон хэрэг юм. Өөр өөрчлөлт гараагүй атал тэртээ 83 онд хийсэн өөрчлөлтийг саяхан гарсан мэт ойлгосоор байдаг нь жигтэй. Тухайлбал, Да багш, Осор багш нарын 1983 онд хийсэн хамгийн томоохон өөрчлөлтүүдээс дурдвал:

“Дэлхий, мэлхий, гэргий” гэх мэтээр бичиж нэг мөр болсон атлаа яг адил бүтэц, авианы тогтолцоо бүхий “дэгдээхэй, эрвэээхэй” гэж байгаа нь тохиромжгүй байна хэмээн “дэгдээхий, эрвээхий” болгосон.

“дараах, дараахи, дараахь – хойгуурхи, хойгуурхь, хойгуурх” гэх мэтээр өөр өөр бичигдэж байгааг цэгцлэх үүднээс И ч, үгүй, Ь ч үүй болгон жигдэлсэн.

Мөн тухайн үедээ хамгийн их анхаарал татаж, шуугиан дагуулж байсан өөрчлөлт бол “шавьж” хэмээх үгийн язгуур нь багш шавийн “шавь” бус, “шавах”-ын “шав-“ учраас “шавж” болгон тогтоосон билээ. Угаасаа монгол бичигт “сибажи” гэж байгаа л даа.

Одоо тэгээд “эрвээхэй” биш “эрвээхий” шүү дээ гэхлээр “Яагаад та нар ардчилал гарснаас хойш дүрмээ олон солиод байдаг болсон юм бэ?” гэж гомдоллох хүмүүсийн өөдөөс нь харин гомдмоор санагддаг юм. Юун “сүүлийн үе”, юун “ардчилал”, гучин жилийн өмнө, 1983 онд ингэж шийдсэн юм шүү дээ, анд аа. Би заавал хэлний мэргэжилтэн болсон хойноо энэ бүхнийг тайлбарлах ч хэрэггүй, намайг бүр дунд сургуульд л байхад л “Одоо ийм болсон шүү” хэмээн багш нар тайлбарладаг байсан даа, уг нь.


Алдаатай бичдэг улсын өөрсдийгөө өмгөөлөх нэг амар арга байна. “Кирилл үсэг монгол хэлэнд таардаггүй юм, кириллээр зөв бичиж болдоггүй” гэх. Ер нь бол монгол бичиг, кирилл үсэг хоёрыг эсрэгцүүлдэг, аль нь дээр вэ гэж мэтгэлцдэг явдал бий, энэ тал дээр миний бие монгол бичгийг нь дэмждэг юм. Тиймээс уг нь кирилл бичгийн дүрмийг аль болох муудах нь “манай талд” гэх үү, ашигтай байх л даа. Гэвч арай ч “кирилл бичгээр зөв бичиж болдоггүй” гэж хэлэхэд хүний мөс маань хүрэхгүй ээ. Хэчнээн муу дүрэм болсон байг хамаагүй, хэчнээн харь үсэг байг хамаагүй, гагцхүү тэр дүрмийнх нь хүрээнд, тухайн дүрмийнх нь дагуу зөв бичээд болоод байдаг юм аа.


aa bas nuguu mongol bichig zaalgaj baigaad kirill ruu orood yu ch ugui bolchihson geed baidag humuus latin tsagaan tolgoig surchihsan shgee neg hicheegeed surchihj boldoggui yum baih daa..

(latinaar l bicheed haychihlaa haha)

[bd]

=)) =)) =))
Автофорум дотор ийм булан байх хэрэг байгаа ч юм уу гүй ч юм уу. Авто гэдэг чинь өөрөө барууны орноос үүсэлтэй тул миний хувьд хоорондоо ойлгоцдог байх нь л чухал. Бид сонинд нийтлэл өгдөг сэтгүүлчид биш шүү дээ.Хүн болгон өөрийн хэмжээнд л бичнэ. Ийм булан нээлээ гээд Монгол хэл бичгийн "аймшигтай алдаа" гаргадаг хүмүүс зүгээр болчихгүй гэдэгт 200% итгэлтэй байна.

[Exotic]

harin tegeed mongolooroo bichij oilgoltsoj chadahgui baij bur gadaadaar bichij oilgoltsoj chadna gj uu? end zarim humuusiin bichsen yumiig bol bi tui ch oilgodoggui!! sanamsargui aldaa gargasan bailaa gehed uul ni daraa ni zaschih turhen zuuriin ch gesen bolomj baigaa, gehdee ter humuus gants 2 useg zurvvleh ch gedeg yum uu oir zuuriin sanamsargui aldaa geheesee zugeer l amandaa orj irsen useg bolgoniig evluuleed tavichdag yum shg baigaa yum, azaar tegeed golduu chat maygiin yum l baidag bolohoor oilgood baih hereg neg ih garahgui yum daa. Tgd ch bas ene bulang bugdiig hamruulj bish heseg buleg nuhdvvd uursdiiguu medreed hund oilgomjtoi bichdeg bolchoosoi l gej neesen baih.

[Juniper]

тэгвэл шууд баруунаар нь л бичиж байя даа. Үүүсэн орноор нь гэвэл Герман тэрэгний тухай германаар, Японы тэрэгний тухай 日本人による.

Хүн болгонийг албадаад байгаа биш гэхдээ, төрийн хэлээ мэдэхгүй байж монгол гэх нь ичгүүртэй хэрэг гэж хэлээд байгаа. L-)
Гэхдээ ичихгүй гэж зарим ичдэггүй гарууд хэлэх л байх =))

Бас биднуус чинь зүгээр нэг хаа хамаагүй хүмүүс биш бие биедээ төрөл бүрээр тус дэм болж яваа улсууд гэж ойлгоод байгаа шд

[Ochki]

ийм булан байж байсан нь дээр л дэ. уншаад өнгөрчихсөн байхад дараа нь хүнд хэрэг болох зүйлээ бичихдэ ядаж л алдаагүй бичиж чадахгүйма гэхэд галиглахгүйгээр бичнээ гээд байгаашд.

[ebayaraa]

Үг нь монгол, өгүүлбэр нь орос
Үзэхэд этгээд сонин хэл.
Өв соёлоо үл тоомсорлон
Өнөөгийн байдал ийм болов.
Зуун түмэн үгтэй хэлд
Зуд туссаныг үнэмшихүйеэ бэрх.
Харийн үгээр далайлгагсдыг
Хамгийн боловсорсон гэхэд үнэхэээр бэрх.
Гадаадын үгээр гайхуулагсдыг
Гарамгай эрдэмтэн гэхэд бас бэрх.
Хэвлэл сонин уншсан үдэшдээн
Хэлний шинжлэлтний нойр хулжаад
Хэвтэвч сэтгэлд эвгүй үг
Хэнхдэг дээр чулуу дарах мэт.
Харь үгийн бүлхэнд хахаж
Харанхуй шөнө хар дарах мэт.

Б.Ринчен “Этгээд хэл” шүлгээс

Б.Ринчен гуай ингэж бичиж байжээ. Өмнө нь ч бас ийм л байж. Одоо ч энэ шүлэг үнэ цэнээ алдаагүй аж.